Roditelji često primijete da beba tokom dana djeluje sasvim dobro, normalno jede, igra se i nema vidljivih simptoma bolesti, ali čim dođe noć – pojavi se kašalj. Upravo tada, kada je tišina i kada se očekuje san, kašalj postaje glasniji, učestaliji i zabrinjavajući.
U tim trenucima se vrlo često postavlja isto pitanje: zašto beba kašlje samo noću i da li je to znak nečeg ozbiljnog?
U većini slučajeva, noćni kašalj kod beba ima logično i bezazleno objašnjenje, ali način na koji se javlja može biti vrlo uznemirujući.
Noć mijenja način na koji beba diše
Tokom noći beba leži u vodoravnom položaju, disanje se usporava, a sluz u nosu i grlu se lakše zadržava nego tokom dana. Ono što beba preko dana proguta ili izbaci kroz nos, noću može iritirati disajne puteve i izazvati kašalj.
Zbog toga kašalj koji se javlja isključivo noću često nema veze s plućima, već s gornjim disajnim putevima.
Suh zrak kao tihi uzrok noćnog kašlja
Jedan od najčešćih, a često zanemarenih uzroka noćnog kašlja je suh zrak u prostoriji. Tokom grijne sezone, vazduh postaje suh, sluznica nosa i grla se isušuje, a disajni putevi postaju osjetljiviji.
Beba tada može početi kašljati čim zaspi, iako tokom dana nema nikakve simptome. Ovaj kašalj je obično suh, bez sekreta, i javlja se u naletima.
Slijevanje sekreta tokom sna
Ako beba ima blagu prehladu, zapušen nos ili pojačano lučenje sluzi, sekret se tokom noći slijeva niz zadnji zid grla. Ovo može izazvati refleksni kašalj, čak i kada beba ne djeluje bolesno.
Roditelji često primijete da se kašalj pojačava nekoliko sati nakon što beba zaspi, a smanjuje se kada se podigne ili probudi. To je jasan znak da kašalj ne dolazi iz pluća, već iz iritacije grla.
Refluks kao skriveni uzrok
Kod nekih beba, posebno mlađih, noćni kašalj može biti povezan s blagim refluksom. U ležećem položaju, sadržaj iz želuca lakše se vraća prema jednjaku i grlu, što može izazvati iritaciju i kašalj.
Ovaj kašalj često nije praćen drugim simptomima, pa roditelji ne povezuju refluks s disanjem. Ipak, ako se kašalj javlja nakon hranjenja ili u prvim satima sna, refluks može biti jedan od mogućih uzroka.
Da li je u pitanju prehlada?
Noćni kašalj može biti i rani znak prehlade, posebno ako se narednih dana pojave:
- curenje nosa
- promuklost
- blago povišena temperatura
Međutim, ako kašalj traje kratko, nema pogoršanja i beba se tokom dana ponaša uobičajeno, često se radi o prolaznoj iritaciji, a ne o infekciji.
Kada noćni kašalj zahtijeva pažnju?
Iako je većina noćnih kašljeva bezazlena, postoje situacije u kojima je važno reagovati. Ako kašalj:
- postaje sve jači iz noći u noć
- ometa bebu u disanju
- prati ubrzano ili otežano disanje
- dolazi uz povišenu temperaturu ili letargiju
tada je važno potražiti savjet pedijatra.
Posebnu pažnju zahtijeva kašalj koji zvuči “duboko”, promuklo ili kao lajanje, jer može ukazivati na drugačiju vrstu iritacije disajnih puteva.
Šta roditelji mogu uraditi prije panike?
U mnogim slučajevima, male promjene mogu znatno smanjiti noćni kašalj. Ovlaživanje zraka, redovno čišćenje nosa prije spavanja i blago podizanje uzglavlja često donesu olakšanje već iste noći.
Važno je ne posezati odmah za sirupima i lijekovima bez savjeta ljekara, jer kod beba kašalj često nije znak koji treba “utišati”, već signal koji treba razumjeti.
Noćni kašalj rijetko dolazi bez razloga
Iako roditeljima zvuči zastrašujuće, noćni kašalj kod beba je najčešće posljedica položaja, suhog zraka ili blage iritacije, a ne ozbiljne bolesti. Posmatranjem obrasca kašlja i općeg stanja bebe može se dobiti jasnija slika nego samim fokusiranjem na zvuk kašlja.
